جهت مقابله با حوادث و بلایای داخلی و خارجی باید مراکز بهداشتی – درمانی و بیمارستان ها در سراسر کشور آمادگی لازم را داشته باشند. چرا که بیمارستان ها نقش بسیار مهمی در مدیریت و پاسخ به حوادث و بلایا دارند. مقابله با حوادث و بلایا نیاز به مدیرانی دارد که تصمیمات سریعی بگیرند و با تکیه بر مدیریت علمی و تجربه های عملی ، چارچوبی برای تصمیم گیری و کنترل فراهم سازند. مدیریت موثر حوادث و بلایا شامل برنامه ریزی و آمادگی قبل از وقوع حوادث به همراه پاسخ موثر در حین آن می باشد. یکی از استراتژی های بیمارستان ها برای مقابله با حوادث و بلایا ، اجرای سامانه ی فرماندهی حوادث است.

سامانه ی فرماندهی حوادث بیمارستانی یک سیستم مدیریتی جهت سازمان دهی پرسنل ، امکانات ، تجهیزات و ارتباط برای ارائه ی پاسخی موثر به حوادث و بلایاست. تحت این ساختار ، یک فرد به عنوان فرمانده ، مدیریت و فرماندهی حادثه را به عهده می گیرد.

معمولاً بیماستان ها هنگام وقوع حوادث با افزایش فراوان دو گروه مراجعه کننده مواجه می شوند ، گروه اول ؛ افرادی که جهت دریافت خدمات درمانی مراجعه کرده اند و گروه دوم ؛ افرادی که از نهادهای مختلف جهت امداد و کمک به مصدومین حضور پیدا کرده اند.

 اگر قبل از بروز حوادث و بلایا ، سیستم فرماندهی حوادث در بیمارستان استقرار پیدا کرده و فعال باشد می توان به خوبی نیروها و تجهیزات را برای کمک موثر و کارآمد به تعداد بیشتری از افراد ، ساماندهی کرد. در غیر این صورت ، عدم هماهنگی و سر درگمی ناشی از وضعیت به وجود آمده باعث موازی کارای و عدم پیشرفت در کارها می شود. هر حادثه ای ؛ کوچک یا بزرگ به عنوان یک موقعیت اضطراری ، نیاز به عملکرد مدیریتی مشخصی دارد. استفاده از سامانه ی فرماندهی حادثه به دلیل جلوگیری از سر درگمی ، بلاتکلیفی ، هرج و مرج و کارهای خودسرانه ، هم چنین کوتاه کردن زمان پاسخ گویی به حادثه و کم کردن عوارض آن در مواقع بروز در مراکز بهداشتی – درمانی می تواند منجر به مدیریت صحیح و سازنده در راهبری حوادث و بلایا باشد. این سامانه قابل استفاده برای همه ی بیمارستان ها صرف نظر از اندازه و ظرفیت مراقبتی آنهاست. در حقیقت به کمک این سامانه برنامه ریزی و پاسخ به کلیه ی مخاطرات در بیمارستان امکان پذیر می شود.

 

این سامانه جهت مدیریت و فرماندهی حادثه در بیمارستان نموداری شامل جایگاه های خاص را پیشنهاد می کتد. جایگاه های اصلی سیستم فرماندهی حوادث بیمارستانی شامل 9 جایگاه زیر می باشد :

فرمانده حادثه ، ارشد روابط عمومی ، ارشد ایمنی ، ارشد رابط و هماهنگی ، متخصص فنی و پزشکی ، رئیس بخش عملیات ، رئیس بخش برنامه ریزی ، رئیس بخش پشتیبانی و رئیس بخش اداری/مالی

 

البته در زمان وقوع حادثه بر اساس نیاز هر کدام از جایگاه های اصلی می توانند به جایگاه های کوچکتری تقسیم و فعال شوند. فرمانده حادثه تنها جایگاهی است که همیشه و در هر شرایطی فعال می شود. این جایگاه علاوه بر فرماندهی ، تدوین اهداف ، مشخص کردن استراتژی ها و اولویت ها را نیز بعهده دارد.

فرمانده حادثه بر اساس بزرگی و شدت حادثه و منابع در دسترس جایگاه های سامانه ی فرماندهی حادثه را فعال می کند.

جهت مطالعه بیشتر در این خصوص می توانید کتاب " آمادگی بیمارستانی در حوادث و بلایا " را از اینجا دانلود کنید.

جهت تدریس مبحث " سیستم فرماندهی حوادث بیمارستانی " HICS می توانید فایل Power point مبحث را از اینجا دانلود کنید. (ویژه مدرسین)

Hospital Incident Command System ( HICS )